Viêm mũi dị ứng là gì?

Viêm mũi dị ứng là tình trạng viêm lớp mạc mũi gây ra bởi các phản ứng đối với một số chất mà cơ thể đặc biệt nhạy cảm gọi là dị nguyên (chất gây phản ứng dị ứng). Dị nguyên gây ra viêm mũi thường là các chất hoặc vật nhỏ lơ lửng trong không khí như phấn hoa, bụi nhà, nấm mốc, lông động vật…

Viêm mũi dị ứng và những điều càn biết

Viêm mũi dị ứng và những điều càn biết

Thông thường, các chất này vô hại đối với con người. Tuy nhiên, ở số người khi hít phải các chất này thì bị kích thích mạnh vào hệ thống miễn dịch và làm sản xuất ra những kháng thể (một loại protein đặc biệt gọi là immunoglobulin hoặc globulin miễn dịch, đối với phản ứng dị ứng thì protein này thuộc lớp immunoglobulin E, viết tắt là IgE). Các phân tử IgE bám vào các màng tế bào, bạch cầu hạt kiềm tính (hai tế bào sản xuất ra chất histamin). Khi dị nguyên xâm nhập mũi lần thứ hai, nó sẽ liên kết với IgE tạo thành phức hợp kháng thể kháng nguyên, có tác dụng kích thích các tế bào tiết ra histamin. Chính chất này gây ra các hiện tượng viêm tại chỗ như làm giãn mạch máu, xuất tiết dịch tập trung các bạch cầu… tạo thành các triệu chứng của viêm mũi dị ứng.

Nguyên nhân gây ra viêm mũi dị ứng?

Thường do các vật lạ bay lẫn trong không khí như: phấn hoa, bụi nhà (trong đó có con mạt là tác nhân chính), nấm mốc, bụi khói công nghiệp, lông thú (chó, mèo, ngựa…), các loại hoá chất hay những chất thoa, chất bôi trơn ở bao cao su, xà phòng đều có thể gây dị ứng. Các chất này thường gây triệu chứng toàn thân hoặc ở bộ tiêu hoá nhưng cũng có những biểu hiện ở đường thở trên.
Bệnh dị ứng tuỳ thuộc vào cơ địa và tố chất di truyền của mỗi người. Tiền sử gia đình là một yếu tố rất quan trọng. Nếu cha mẹ cùng bị dị ứng thì khoảng 50% số con có thể bị dị ứng. Nếu chỉ cha hoặc mẹ bị dị ứng thì tỉ lệ này là 30%.

Các triệu chứng chính của bệnh viêm mũi dị ứng

Các triệu chứng chính gồm: nhảy mũi từng cơn nhất là khi tiếp xúc với dị nguyên, ngứa mũi, mắt, nghẹt mũi hai bên hoặc đổi bên, chảy nước mũi. Bệnh nhân bị chảy mũi sau họng, gây khịt mũi, hằng giọng và ho hoặc bị nghẹt mũi, phải thở bằng họng gây viêm họng, khô họng, viêm thanh quản. Chóp mũi bị đỏ, trầy do chà sát thường xuyên vì ngứa, mí mắt thường bị sưng nề và quầng thâm. Ở trẻ em dưới 2 tuổi, ít có những triệu chứng điển hình. Các triệu chứng có thể xuất hiện theo thời vụ (viêm mũi theo mùa) hay liên tục (viêm mũi quanh năm).

Về chuẩn đoán:

1.    Soi mũi thấy niêm mạc mũi phù nề, mọng, có màu tái nhợt. Trong hốc mũi đầy chất tiết trong và loãng.
2.    Xét nghiệm tìm tế bào ái toan trong dịch mũi. Đo lượng IgE trong máu.
3.    Thử nghiệm da, tầm soát dị nguyên chuyên biệt.

Điều trị viêm mũi dị ứng như thế nào?

Điều trị viêm mũi dị ứng cũng dựa trên nguyên tắc điều trị các bệnh về dị ứng nói chung. Nếu nhẹ có thể nhỏ hoặc làm khí dung (phun dung dịch thuốc bằng máy xông mũi) các thuốc chống cương tụ (chú ý: không dùng lâu quá 4 ngày). Các thuốc kháng histamin có tác dụng làm giảm cương tụ và chảy mũi ở một số bệnh nhân nhưng lại gây buồn ngủ. Corticosteroit (hormon có tác dụng chống viêm) dùng dưới dạng khí dung thường có hiệu quả tốt hơn. Những trường hợp viêm nặng, thường hay tái phát, người ta thường tìm dị nguyên bằng cách làm phản ứng da (bì) với các chất nghi ngờ gây ra dị ứng. Khi đã xác định dị nguyên thì phòng bệnh bằng cách tránh tiếp xúc và có thể giải mẫn cảm bằng cách tiêm dị nguyên với liều tăng dần.

Viêm mũi là bệnh thường gặp nhưng việc điều trị triệt để còn nhiều khó khăn và hạn chế. Hiện nay, có thêm một phương pháp mới đã được áp dụng rộng rãi ở nhiều nước trên thế giới, đó là liệu pháp ánh sáng (phottotheraphy) giúp điều trị hiệu quả các triệu chứng của bệnh viêm mũi dị ứng do nhiều nguyên nhân khác nhau. Luồng ánh sáng đỏ có bước sóng 660nm phát ra từ đèn diod có tác dụng  ngăn chặn phóng thích histamin trong hốc mũi và làm giảm viêm. Nhờ đó, các triệu chứng hắt hơi, chảy nước mũi, nghẹt mũi, ngứa mũi sẽ dần dần chấm dứt một cách tự nhiên không gây phản ứng phụ, không cần dùng thuốc.

Thực trạng viêm mũi dị ứng?

Bệnh viêm mũi dị ứng nằm trong nhóm bệnh dị ứng gồm: suyễn, mề đay, chàm da và phù Quink. Trong vài thập niên gần đây, tỉ lệ bệnh nhân bị viêm mũi dị ứng ngày càng tăng cao ở các nước công nghiệp phát triển. Ở các nước phương Tây, mỗi năm có bốn mùa rõ rệt, số người mắc bệnh viêm mũi dị ứng theo mùa nhiều gấp đôi người bị thể bệnh quanh năm. Đợt kịch phát thường vào mùa hoa nở. Khoảng 20% dân số Mỹ tiếp xúc quanh năm với dị nguyên trong không khí có triệu chứng dị ứng, việc theo dõi và chữa trị do đó thường rất tốn kém.
Là một đất nước nhiệt đới, tỉ lệ bệnh nhân bị viêm mũi dị ứng quanh năm ở Việt Nam khá cao. Ô nhiễm môi trường và sự xuất hiện của những dị nguyên mới đóng vai trò tác nhân quan trọng. Dù chưa có số liệu thống kê cụ thể nhưng số bệnh nhân bị viêm mũi dị ứng có xu hướng ngày càng tăng cao tại thành phố HCM trong những năm gần đây. Những trường hợp dị ứng từ môi trường làm việc như ở các xí nghiệp da giày, hoá chất… tăng đáng kể.

Vài lời khuyên cho người bệnh viêm mũi dị ứng:

1.    Cách điều trị tốt nhất là tránh tiếp xúc với dị nguyên.
2.    Dùng thuốc để phòng ngừa các cơn dị ứng là có lợi hơn việc chữa các hậu quả của phản ứng.
3.    Nếu dùng corticoids thì an toàn nhất là phun thuốc tại chỗ.
4.    Với những bệnh nhân bị dị ứng cần phải mổ thì nên chữa dị ứng trước khi mổ để bảo đảm kết quả.
5.    Phẫu thuật không chữa được viêm mũi dị ứng. Nhưng phẫu thuật giải quyết những lệch lạc về cấu trúc trong mũi thì rất có lợi, có thể giảm từ 30% đến 60% những triệu chứng của viêm mũi dị ứng.
6.    Nhảy mũi không phải là dị ứng.
7.    Chỉ dùng kháng sinh trong trường hợp bội nhiễm.
8.    Nếu việc chữa trị dị ứng đang tiến triển tốt bỗng trở nên không hiệu quả, cần xem thử dị nguyên có bị thay đổi không, bị viêm mũi do thuốc hay do bị bội nhiễm.

Phòng khám đông y An Thái chuyên điều trị bệnh nam khoa, sùi mào gà, bệnh xương khớp, bệnh thần kinh, bệnh da liễu, bệnh hô hấp, bệnh dạ dày, bệnh hậu môn, vô sinh hiếm muộn an toàn và hiệu quả. Phòng khám không ngừng áp dụng đông y cũng như các phương pháp y khoa hiện đại vào khám và điều trị bệnh mang lại sức khỏe và niềm vui cho bệnh nhân.

Nếu bạn vẫn còn những thắc mắc có thể tư vấn trực tiếp với các chuyên gia của chúng tôi. Hay bạn có thể click vào mục tư vấn trực tuyến để chúng tôi tư vấn cho cụ thể hơn.

Điện thoại: 043.7379.064 – 043.734.0908
Di động: 0166.413.5109 – 096.227.2013

 

Bài viết đáng quan tâm: